تولید استان های جدید در ایران گامی خطرناک در تحریک نیروهای گریز از مرکز

سیاست تقسیمات سیاسی کشور هم اینک در جهت استان زایی در حال حرکت است. چرا در ایران روستاها در تلاش برای شهر شدن هستند؟چرا شهرستان ها به جای تلاش برای حفظ هویت منطقه ای خود در تلاش برای اسقلال و استان شدن هستند؟  چرا در اتحادیه اروپا مناطق در تلاش جهت انسجام و ادغامند اما در ایران در تلاش جهت جدایی؟                                                                                 

شهر کجاست : در ایران هر 6 روز یک به اصطلاح شهر متولد می شود

در ایران شروع شهرنشینی بی تعارف ناشی از قدرت سیاسی است(اگر چه عامل جغرافیایی زیربنا است اما عامل قدرت بالفعل کننده است). در شروع ضرورت حفظ و کنترل قلمرو کوچ هگمتانه شکل گرفت. وقتی که عامل  سیاسی (قدرت) نطفه اولیه شهر ها را فراهم آورده باشد. رشد جنینی- طفولیت- نوجوانی – جوانی و تجدید حیات شهرها در ادامه طول تاریخ نیز تحت تاثیر ژن قدرت خواهد بود.  هم اینک هر 7 دقیقه در ایران یک شهر متولد می شود. شهری که نه اقتصاد
ادامه مطلب

شروع کارزار انتخاباتی و سیاست های توسعه اقتصادی اعلان شده: رئالیستی یا ایدئالیستی

کارزار انتخاباتی 1392 طی ماه اخیر شروع و کاندید های احتمالی سیاست های خود را در رابطه با اقتصاد و فرهنگ و توسعه اگرچه بعضی از آنها امکا ن تحقق نداشته اما در حال مطرح کردنند. در زمان  حال  شرایط داخلی و جهانی در رابطه با توسعه و سیاست های اقتصادی و اجتماعی  به گونه ای است که هر گونه الگوهای توسعه اقتصادی و اجتماعی  که به زبان کاندیدهای احتمالی انتخاباتی ریاست جمهوری می آید اگر چه برآمده از متن گروه های کارشناسی  آنان است اما نگفته مهر باطل میخورد و لزوما قابل نمایش ویترینی است.راهبرد توسعه سبز یکی از این گونه

ادامه مطلب

عوامل جغرافیایی و برنامه تعدیل ساختاری پیش درآمد های انقلاب مصر

کشور مصر به لحاظ جغرافیایی در منظقه ای با اراضی محدود کشاورزی واقع گردیده و هرگونه افزایش مازاد محصول کشاورزی نیازمند سرمایه گذاری زیادی است. کشورهایی که در چنین شرایطی به سر می برند با اقتصاد مبتنی بر کشاورزی امکان توسعه یافتن ندارند . به دلیل سرمایه بر بودن و بالا بودن هزینه توسعه کشاورزی در عین پایین بودن ارزش افزوده و تولید ثروت  امکان  افزایش ثروت برای ورود سرمایه به بخش صنعت و خدمات وجود ندارد.سران مصردر راستای حرکت به سمت توسعه اقتصادی  ناچارا متکی به واردات محصولا کشاورزی بودند. در این راستا کمک های غذایی  امریکا که ارزانتر از قیمت های جهانی (یارانه دار) که با دو سیاست خارجی و داخلی امریکا
ادامه مطلب

تعدیل ساختاری بقا - گذار یا فروپاشی : وضعیت موجود ،بررسی مسایل و مشکلات در ایران

سقوط جهانی کشورهای با اقتصاد برنامه ریزی متمرکز در اروپای شرقی و شوروی سابق همراه با کاهش رشد اقتصادی متداوم کشور ایران با تورم ثابت بالا و بیکاری ، رهبران کشورها از جمله ایران خواستار انجام اصلاحات  و تعدیل اقتصادی میتنی بر بازار آزاد شدند. برنامه تعدیل ساختاری که از سوی صندوق بینالمللی پول و بانک جهانی در جهت لیبرال سازی جوامع مورد استفاده قرار می گیرد در ایران با شدت بالا در دولت نهم و دهم به اجرا گذاشته
ادامه مطلب

عدم دریافت درک کامل از تبیین و شیوه های توضیح توسعه نیافتگی در ایران

تبیین های فرهنگی از جمله شیوه هایی است که توضیحی را در رابطه با دلایل عقب ماندگی و توسعه نیافتگی جوامع ارائه می کند. این تبیین عقب ماندگی جامعه ایرانی را محصول نرم ها و هنجارهای دوران ماقبل مدرن می داند  و مدرنیزاسیون را موجب ایجاد دوگانگی بین سنت و مدرنیته می داند. 

تبیین اقتصادی نیز

ادامه مطلب

وضع و حال دولت امروز ما :دولت در حال وضع حمل سزارینی

ایران همینک در مرحله ای حساس قرار گرفته که شاید حساسیت این مرحله را بتوان به  وضع حال زن در حال وضع حمل به شکل سزارین تشبیه کرد. با شروع شکل گیری دولت مدرن در ایران در زمان رضا شاه به دلیل عدم توانایی جامعه در حرکت به سمت جامعه ای مدرن و سرمایه داری دولت ناچار به پذیرش این نقش شد که نطفه  نظام مدرنی را در شکم خود پرورش دهد و به جامعه تحویل دهد. ابتدا بنا بود که

ادامه مطلب

آیا اتحادیه اروپا در حال فروپاشی است؟

وقتی بحث از  پیش بینی فروپاشی و جدایی مناطق پیش می آید لازم است با دقت بیشتر به دلایل و شرایطی که منجر به فروپاشی می شود از یک نظر و به تلاش هایی که در جهت ممانعت از فروپاشی انجام می شود پرداخت به بیان ساده تر باید به مطالعه نیروی های گریز از مرکز و نیروهای جاذبه بین مناطق که انان را از هم دور یا به هم نزدیک می کند پرداخت.چه عواملی و نیروهایی در کشورهای اروپایی به شکل گریز از مرکز عمل می کنند؟        در صورت وجود نیروهای گریز از مرکز که باعث گسیختگی می شوند آیا قدرت این نیروها بیشتر از نیروهای است که باعث قرارگیری مناطق در کنار هم می شوند؟

ادامه مطلب

نیم نگاهی به موضوع مسکن در ایران - چالش ها و بحران های آتی

ماهیت دوگانه مسکن بیشترین بحران را در کشورهای درحال توسعه  ایجاد می کند. به بیان ساده تر بحران مسکن به شکل کنونی تنها مختص کشورهایی است که دوران گذار به سرمایه داری را طی می کنند. از یک سو نگاه سرمایه ای به مسکن منجر به شکل گیری بازار مسکن و از سوی دیگر نگاه مصرفی به مسکن منجر به دوگانگی می شود. اما در ایران وضعیت پیچیده تر است

ادامه مطلب

بحران اقتصادی ایران ! تعادل یا گسیختگی شدید در شبکه شهری ایران

. رویکرد ایجاد تعادل و تاکید بیشتر بر روستاها و شهرهای کوچک توسط مدیران کلان اجرایی کشور اتخاذ شده اما نتیجه ای پایدار نداشته و یا کم اثر و کوتاه مدت بوده است. دولت یا باید در جهت توسعه جامعه حرکت سرمایه دارانه را ترویج نموده و بستر سازی نماید که تاکنون این مسیر را کم و بیش انجام داده است در صورت ممانعت از حرکت در این مسیر جامعه در مقابل دولت قرار می گیرد.  سیاست دوم
ادامه مطلب

خاورمیانه تصرف بعدی نظام سرمایه داری

نظام سرمایه داری پس از ظهور در اروپا و قدرتیابی در امریکا قدرت افکنی خود را بر شرق و جنوب شرق آسیا گستراند. کشورهای اسیای شرقی و جنوب شرقی در زمان نسبتا کوتاهی به رشد های بالایی دست یافتند . این رشد ها چنان قدرتمند بود که بزرگترین کشور ضد نظام سرمایه داری چین کمونیسم هم اینک آشیانه این نظام گردیده است. به این ترتیب جغرافیای نظام سرمایه داری در شرق آسیا به مراحل کمال خود نزدیک است و لاجرم زمان تغییر جغرافیایی نظام سرمایه داری  به سمت سایر مناطق عقب مانده تر است. اینکه این نظام کسترش خود را به جهتی هدایت کند بستگی یه دو عامل دارد یک عامل آمادگی سرزمین های عقب مانده تر و دیگری جمعیت آن مکان . در میان مناطق باقیمانده  خاورمیانه و شمال آفریقا به نظر تصرفگاه  محتمل نظام سرمایه داری می رسند.  بحران سنگین نظام سرمایه داری از یک سو - دسترسی و موقعیت ژئوپلتیک خاورمیانه  و مهمتر از همه بحران های اجتماعی خاورمیانه و شمال آفریقا  به نظر بیانگر نشستن نظام سرمایه داری بر این آشیانه است.

آیا نظام سرمایه داری در حال فروپاشی است؟

در زمان حاضر نظام سرمایه داری دچار بحرانی به لحاظ شدت عمیق و طولانی و به لحاظ گستره وسیع و جهانی گردیده که در مقام مقایسه با دهه ۳۰ هماوردی می کند. در این برهه عده ای  نظام سرمایه داری را به اشتباه در حال فروپاشی میدانند . آیا واقعا اینگونه است ؟نظام سرمایه داری در ماهیت خود دارای ۴ تناقض اساسی است که حاصل برخورد طبقاتی است که شکل دهنده ساختاری آن خود نظام سرمایه داری است. برخورد بین طبقات سرمایه دار - برخورد بین طبقات کارگر - برخورد بین طبقه کارگز و سرمایه دار و تناقض نظام سرمایه داری با فضا و مکان           

ادامه مطلب

گذار جهان قدیم به جهان جدید. جبر اجتماعی یا انتخاب انسانی

در سه قرن اخیر تحولاتی ساختاری در سرتاسر کره زمین شکل گرفته که به دلیل روند طولانی تا سال های اخیر که انقلاب اطلاعات شکل نگرفته بود احساس نمی شد. اضمحلال دنیای قدیم که مبتنی بر امپراطوری های بودند که درازای تاریخ را در ید قدرت خود داشتند  منجر به جابجایی قدرت به سمت پیرامون و مناطق حاشیه ای آنها گردید و ظهور امپراطوری های جدیدی را  همزمان با تولد دنیای جدیددر پی داشت. به شگلی که مراکز قدرت دنیای قدیم در حاشیه و پیرامون مراکز قدرت دنیای جدید قرار گرفتند. زمانی چین در مرکز قدرت دنیای قدیم ژاپن را در حاشیه بیرونی خود داشت. اینک ژاپن چین را در حاشیه خود دارد. ویژگی خاصی که منجر به تفاوت های اساسی در این گذار می شود ناشی از جابجایی نیروی جسمی و کار یدی به نیروی عقلی  و کار فکری است.در این گذار تاریخی موقعیت ایران هم در دنیای قدیم و هم در دنیای جدید محلی است برای مناقشه و بررسی دقیق . نوع قدرت حاکم بر ایران ناشی از موقعیت حاشیه خارجی دو امپراطوری که به دلایل طبیعی و عدم توانایی کنترل های ناشی از عظمت امپراطوری های چین و روم متولد می شد سپس رشد می کرد و قدرت می یافت و سپس گسیخته می شد. اثرات این گسیختگی تا عهدنامه های ترکمن چای و گلستان مشهود است

موقعیت چالش برانگیز ایران در دنیای قدیم و  تلاش در جهت ورود در دنیای جدید و نتیجه این تلاش را می توان در انقلابات و دست وپا زدن های اخیر  جامعه ایرانی  مشاهد نمود. عدم آرامش فکری جامعه ایران در دوران قبل- گذار و فعلی و عدم دستیابی به ثبات اجتماعی و سیاسی و اقتصادی را باید در موقعیت های قبل و بعد در هر دو دنیا درک کرد و کلید درک و شناخت آن در فهم عناصر و روابط طبیعی و انسانی جامعه ایرانی (رابطه بین فرد - جامعه - محیط و سازمان) در طول زمان و  چگونگی اثرپذیری این عناصر داخلی  ازعوامل  خارجی و کارکرد نیروهای داخلی در نتیجه تلفیق با اثرات خارجی  نهفته است.

 

و

 نمودار  اکیدا ساده شده است . برداشت ها تاکیدی بر اثرگذاری نیروی جاذبه اجسام

 

 

آیا انقلاب اسلامی ایران حرکت واپسگرایانه بود؟

گفتمان های عمومی جامعه ایران از یک سو و از سوی دیگر گفتمانهای لیبرالی جهانی موضوعی کم و بیش مطرح می شود که دیالوگ های آشنایی در آن به وضوح مشاهده می شود. از جمله کشور ایران صد سال از جهان عقب افتاد- ایران بازگشتی قرون وسطایی را تجربه کرد – جامعه ایرانی رو به زوال نهاد. برای درک روندها و فرایندهای درونی چه نهادی چه ساختاری و چه اجتماعی  که حرکت آنها واپسگرایانه بوده یا خیرً لازم است به سوالات ذیل پاسخ داده شود

ادامه مطلب

شکل یابی بناهای مدرن در پاسخ به نیاز زندگی مدرن(نمونه موردی لاله پارک تبریز)

لاله پارک تبریز - مجتمع خلیج فارس شیراز- الماس شرق مشهد- پدیده شاندیز مشهد  از جمله بناهای جدیدی است که در پاسخ به نیاز زندگی مدرن ایجاد شده اند. چند عامل اساسی در شکلیابی چنین پدیده هایی نقش اساسی دارند . همچنین همه این بناهای مدرن چند شاخصه اصلی و مشابه دارند.

شاخصه های اصلی و مشابه این بناها کدامند؟

ادامه مطلب