ریشه یابی انقلاب اسلامی در راهبرد توسعه ایران
یکی از سیاست ها و برنامه های که برای توسعه ایران مورد استفاده قرار گرفت، تئوری قطب رشد بود که در نظام برنامه ریزی منظقه ای ایران به عنوان الگویی برای توسعه سریع پیشنهاد شد. در دهه 60 میلادی ابتدا در انگلستان برای برنامه ریزی منطقه شمال شرقی انگلستان و اسکاتلند مرکزی در نتیجه مهاجرت های نیروی کار به مناطق جنوبی کشور و برای جبران عقب ماندگی و افزایش توان رقابت این منطقه که در برابر صنایع مدرن و مکانیزه امریکا قدرت رقابت را از دست داده بودند به کار رفت. در ادامه این الگو هم در کشورهای توسعه یافته از جمله در جنوب ایتالیا- فرانسه - آمریکا و هم در کشورهای درحال توسعه مانند - برزیل – ونزویلا- شوروی سابق و ایران استفاده شد.
در ایران این مدل توسعه در برنامه های 5 ساله چهارم و پنجم1347-1256) ابتدا در تهران و سپس در شهرهای اراک- اصفهان- تبریز-اهواز – ساوه و قزوین به اجرا گذاشته شد.
به کارگیری تئوری توسعه از طریق قطب رشد با هدف توزیع مزایای توسعه اقتصادی و تثبیت روند ان در ایران منجر به یک سری پیامدها شد که می توان ریشه های انقلاب اسلامی را دران یافت. از پیش شرط های راهبرد قطب رشد، نابرابری درآمدی در ابتدا و حرکت به سمت برابری درامد در انتها ست. پیش شرط دوم ضرورت تمرکز سرمایه در نقاط خاص و سومین ان تاکید بر مالیات به عنوان منبع درامدی دولت است
از آنجا که راهبرد قطب رشد تاکید بر سازمان ها و بنگاههای اقتصادی بزرگ و مدرن داشت ، استقرار این صنایع منجر به پیدایش طبقه ای از نیروی کار اتحادیه ای گردید که در شرایط خاص این نیروهای کار اتحادیه ای می توانستند با اعتصابات خود حرکت های انقلابی را تقویت کنند. پیدایش این صنایع و بنگاه های اقتصادی بزرگ مقیاس در شهرهای مرکزی و تهران منجر به شتاب بالای جمعیت و تمرکز جمعیت در شهر تهران گردید که به عنوان پایتخت کشور تصمیم گیری های سیاسی را برعهده داشت. نزدیگی جمعیت بالقوه اعتصاب به مرکز تصمیم گیری خود باعث تسریع در روند انقلاب می گردد.
استقرار بنگاه های پیشرو در حوزه اقتصاد ، طبقه ای از نیروی کار با درآمد بالا را ایجاد می کرد که این درآمد بالا، نابرابری درآمدی و شکاف طبقه ای را افزایش می داد که این موضوع باعث افزایش نابرابری های اجتماعی و فرهنگی می شد و ازآ نجا که استقرار این بنگاه ها در شهر مرکزی بود شکاف درامدی سریع نمود یافت.
از سوس دیگر سیستم پرداخت مالیات به دولت منجر به مختل شدن درآمد های وصولی طبقه روحانیت و تضعیف پایه های درامدی ناشی از خمس و زکات گردید که این کاهش درامد منجر به واکنش طبقه روحانیت گردید.
به این گونه می توان از دلایل شکل گیری انقلاب اسلامی به راهبرد توسعه یافتگی ایران اشاره کرد که منجر به تمرکز جمعیت در مکان های خاصی می شود که نابرابری درآمدی را پیش نیاز اولیه توسعه یافتگی می دانست.
این وبلاگ بنا دارد تا به موضوعات مرتبط با توسعه شهر در حوزه جغرافیا و بازتاب فضایی عملکرد برنامه ریزی ها، سیاست های دولت ها و همچنین نقد رویکردهای فعلی برخورد کننده با شهر وجایگاه شهرهای ایران در سلسله مراتب شهری جهان بپردازد. جایگاه شهر ها ، رقابت پذیری شهر ها از ساختار قدرت های سیاسی محلی، ملی، منطقه ای و جهانی و توسعه ناحیه ای و منطقه ای، ناشی از بازیگران جهانی .تمامی مطالب نظرات و برداشت های نویسندگان است و با ذکر منبع مجاز است.